Ar-Ge (Araştırma ve Geliştirme), bir ürünün, hizmetin, sürecin veya teknolojinin bilimsel ve teknik yöntemlerle yenilikçi biçimde geliştirilmesi ya da mevcutların iyileştirilmesi amacıyla yapılan sistematik faaliyetlerin bütünüdür.
Bir projenin Ar-Ge projesi sayılıp sayılmadığı belirli kriterlere göre değerlendirilir. Bu değerlendirme; hem TÜBİTAK, hem Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, hem de uluslararası kurumlarca benzer ölçütlere göre yapılır.
Bir Projenin Ar-Ge Projesi Sayılması İçin Taşıması Gereken Temel Özellikler:
Aşağıdaki kriterlerden birden fazlasını karşılayan projeler, genellikle Ar-Ge projesi olarak değerlendirilir:
1. Bilimsel veya teknik belirsizlik içermeli
Proje, başlangıcında sonucu kesin olarak bilinemeyen, teknik veya bilimsel açıdan çözülmesi gereken sorunlar içermelidir.
-Örnek: Yeni bir algoritmanın doğruluğunun ispatı, yeni bir malzemenin dayanım testleri, farklı bir yazılım mimarisinin çalışırlığı vb.
2. Yenilik / özgünlük içermeli
Proje, mevcut duruma göre anlamlı bir yenilik, iyileştirme veya farklılık sunmalıdır.
-Örnek: Türkiye’de veya dünyada ilk kez geliştirilen bir ürün, süreç, yöntem veya hizmet.
3. Sistematik bir şekilde yürütülmeli
Proje, belli bir plana göre yürütülmeli; hedefler, yöntemler, süre, bütçe, çıktılar gibi unsurlar net tanımlanmalıdır.
-Rastgele, deneme-yanılma projeler Ar-Ge sayılmaz.
4. Teknoloji veya bilgi düzeyini artırmalı
Yapılan çalışmalar sonucunda yeni bir bilgi üretimi, yeni teknolojik çözüm veya bilimsel katkı ortaya çıkmalı.
Örnek: Sadece pazarlama, rutin ürün güncellemesi, tasarım değişiklikleri Ar-Ge değildir.
5. Ticarileşme potansiyeli taşımalı
Proje sonunda geliştirilecek ürün/hizmet/patent, ekonomik değere dönüşebilir olmalıdır.
-Kamu yararına katkı da bu kapsama girer (ör. çevre, enerji, sağlık çözümleri).
Ar-Ge Sayılmayan Proje Türleri Nelerdir?
– Rutin mühendislik faaliyetleri
– Mevcut ürünün küçük tasarım değişiklikleri
– Üretim optimizasyonu çalışmaları (yeni teknoloji geliştirmeden)
– Eğitim ve danışmanlık faaliyetleri
– Bilinen teknolojilerin doğrudan uygulanması (teknoloji transferi)